گزارش/ به بهانه اجرای طرح تحول سلامت در حوزه بهداشت دهان و دندان: پرداخت بیش از 95 درصد هزینه‎های دندانپزشکی از جیب مردم/ بررسی چالش های موجود در حوزه دندانپزشکی


رسول خضری عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در گفتگوی خود با ایمنا در این زمینه معتقد است که اجرای این طرح باید در کنار تامین نیروی انسانی مورد نیاز باشد تا بتوان از پس مشکلات فراوان شهرها و روستاهایی که دسترسی به آنها مشکل است برآمده و بیماری‌های دهان و درمان آنان را درمان کرد.
 
 
23 فروردین سال جاری بود که با پیام رسمی وزیر بهداشت فاز جدیدی به نام طرح تحول سلامت دهان و دندان در برنامه طرح تحول نظام سلامت آغاز شد.
در زمان برگزاری این برنامه دکتر سعید عسگری دبیر شورای سلامت دهان وزارت بهداشت در مورد این طرح و دلایل اجرای آن در کشور، گفت: برنامه‌های مختلفی برای پیشگیری از بیماری‌های دهان و دندان در کشور صورت گرفته که به زودی و با مشارکت بین بخشی وزارت بهداشت و آموزش و پرورش انجام خواهد شد.
طرح پایش سلامت دهان و دندان مدت زمان زیادی است که در کشور مغفول مانده است و حتی عدم توجه به همین مسئله موجب افزایش پوسیدگی دندان در همان دوران کودکی و شیرخوارگی شده است.
عدم توجه به شاخص‌های سلامت دهان و دندان موجب شده تا به گفته روزنامه شرق ایران در زمره کشورهای با شاخص پایین در سلامت دهان و دندان قرار گیرد.
مردم معتقدند که هزینه‌های بسیار بالا در بخش درمان دندان و عدم پوشش بیمه‌ای در این بخش یکی دیگر از مشکلاتی است که بیشتر از قبل سلامت دهان و دندان را در کشور با چالش مواجهه کرده‌ است.
بسیاری از طرفداران پروپا قرص طرح تحول نظام سلامت بر این عقیده هستند که اجرای این طرح و قرارگیری آن در لیست فازهای طرح تحول سلامت عاملی موثر در اجرای موفق آن خواهد بود
فعلا نمی‌توانم در مورد این طرح قضاوت کنم
زهرا سید معلمی متخصص دندانپزشکی اجتماعی به ایمنا می‌گوید:« اینکه بگویم آیا این طرح موفق است یا خیر نمی‌توان به این زودی قضاوت کرد اما بر اساس آمارهایی که از مرکز تحقیقات پیشگیری از پوسیدگی دندان دانشگاه علوم پزشکی ایران اعلام شده است در ایران به طور متوسط افراد بالای 12 سال دو دندان خراب دارند که این یعنی ما در بخش پیشگیری از بیماری‌های دهان و دندان خوب مل نکرده‌ایم.
اگر به همین سایت گفته شده مراجعه کنید متوجه می‌شوید که میزان دندان پوسیده در گروه‌های سنی مختلف ذکر شده است، مثلا در گروه سنی 13 ساله سه دندان خراب، 18ساله چهار دندان خراب، افراد 35ساله 9دندان خراب و افراد 45ساله 12دندان خراب در دهان دارند.
اجرای طرح سلامت دهان و دندان در کنار تامین نیروی انسانی باشد
رسول خضری عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در گفتگوی خود با ایمنا در این زمینه معتقد است که اجرای این طرح باید در کنار تامین نیروی انسانی مورد نیاز باشد تا بتوان از پس مشکلات فراوان شهرها و روستاهایی که دسترسی به آنها مشکل است برآمده و بیماری‌های دهان و درمان آنان را درمان کرد.
25 درصد مردم از خدمات دندانپزشکی محروم هستند
وی می‌افزاید:« در حال حاضر 25 درصد جمعیت کشوری که در روستاها ساکن هستند از خدمات دندانپزشکی محروم بوده که اجرای این فاز و حتی مقیم کردن متخصصان در این حیطه عاملی موثر در کاهش بیماری‌های دهان و دندان خواهد بود.
بی‌توجهی به نیازهای سلامت دهان و دندان مردم
حصاری معاون پژوهشی مرکز تحقیقات پیشگیری از پوسیدگی دنان دانشگاه علوم پزشکی ایران نیز در این زمینه می‌گوید:« آمارها نشان می‌دهد که به مشکلات مردم در عرصه دندان پاسخ داده نمی‌شود و با توجه به شرایط اقتصادی کشور و تجربه سایر کشورها نمی‌توان انتظار داشت همه دندان‌ها ترمیم شود چراکه با این حجم پوسیدگی هیچ سیستم سلامتی در جهان قابلیت ترمیم این دندان‌ها را ندارد چراکه حجم بسیار بالاست».
حصاری تاکید کرد: «با توجه به شرایط موجود راهی جز پیشگیری وجود ندارد چراکه در هر شرایطی نمی‌توانیم پاسخ درمانی به این مشکلات ارائه کنیم. بنابراین باید تمام اهداف و استراتژی نظام سلامت دهان در حوزه بهداشت و پیشگیری متمرکز شود».
کشورهای اسکاندیناوی پیشتاز در کاهش شاخص پوسیدگی
او به پایین‌بودن شاخص پوسیدگی دندان در برخی کشورها اشاره می‌کند و می‌افزاید:« در کشورهای حوزه اسکاندیناوی، استرالیا، نیوزیلند، کانادا و انگلیس با اقدامات پیشگیری توانسته‌اند این شاخص را در حد پایین نگاه دارند و شدت پوسیدگی را در افراد کم کنند».
دکتر سید معلمی هم به این مسئله واقف است و کشورهای اسکاندیناوی را از پیشتازان این عرصه می‌داند و می‌گوید:« مقایسه ایران با بسیاری از کشورهای پیشرفته نشان می دهد که بیشتر دندان‌ها در ایران کشیده می‌شوند درحالیکه در کشورهای پیشرفته در این زمینه ترمیم شده و از کشیدن آنان جلوگیری می‌شود».
فقدان تعرفه بیمه‌ای در خدمات دندانپزشکی مشهود است
علاوه بر این حصاری معاون پژوهشی مرکز تحقیقات پیشگیری پوسیدگی دندان دانشگاه علوم پزشکی معتقد است:« ظاهرا به‌تازگی طرحی به تصویب رسیده است که بیمه‌ها خدمات دندان‌پزشکی را پوشش دهند اما معطل مانده است و در صحبت‌هایی که با مسوولان بیمه ‌تأمین‌اجتماعی داشتیم متعجب بودند که چرا دندان‌پزشکی برای عقد قرارداد مراجعه نمی‌کند که علت آن قطعا نبود تعرفه‌گذار واقعی است. حصار نتیجه این تعرفه‌گذاری غیرواقعی و فقدان پوشش بیمه‌ای را بی‌بهره‌گی مردم از تمام سطوح خدمات دندان‌پزشکی دانست و گفت: ارائه‌نشدن خدمات دندان‌پزشکی به مردم و وجود دندان خراب با درد در دهان، غذاخوردن و جویدن نامناسب، نامناسب‌بودن چهره افراد و پایین‌بودن کیفیت زندگی همراه است که مردم باید از آن رنج ببرند.
تشکیل شورای عالی سلامت دهان و دندان در وزارت بهداشت
علیرضا زالی رییس کل سازمان نظام پزشکی در این زمینه می‌گوید:« مشکلات حوزه دندانپزشکی و همچنین دندانپزشکان را تشریح کرد».
وی در مراسم آغاز طرح تحول سلامت در حوزه دهان و دندان، تشکیل شورای عالی سلامت دهان در وزارت بهداشت را تحول ساختاری برای تعمیق برنامه‌های حوزه سلامت دهان و دندان کشور خواند و با اشاره به تقارن رونمایی از این طرح با روز دندانپزشک گفت: «در سال‌های گذشته اعزام بهداشت‌کاران دهان و دندان به مراکز روستایی به عنوان وجه تسمیه روز دندانپزشک در نظر گرفته شد، اما در نظرسنجی سازمان نظام‌پزشکی، دندانپزشکان خواستار بازنگری این روز در تقویم ملی هستند».
برای نامگذاری روزی برای دندانپزشکی در تلاش هستیم
وی افزود: «در نظرسنجی انجام شده، دندانپزشکان چند روز را به عنوان نامگذاری روز دندانپزشک پیشنهاد کردند؛ از جمله روز استقلال آموزشی دانشکده مربوطه در دانشگاه علوم پزشکی تهران، روزی که واژه دندانپزشک جایگزین دندانساز شد و همچنین روز جهانی دندانپزشک. در این راستا نظرسنجی در فاز دوم انجام می‌شود تا به این ترتیب یکی از گزینه‌ها به عنوان روز دندانپزشک انتخاب شود، پس از آن نیز نیازمند همراهی و کمک وزارت بهداشت و ریاست جمهوری در شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تغییر روز دندانپزشک در تقویم ملی هستیم.
رییس کل سازمان نظام پزشکی سه چالش اساسی در حوزه دندانپزشکی را برشمرد و گفت: «عدم توازن در برنامه‌های دندانپزشکی در نظام مراقبت‌های اولیه بهداشتی کشور از جمله این مشکلات است. رونمایی امروز به متوازن‌سازی برنامه‌های دهان و دندان در نظام مراقبت‌های اولیه بهداشتی منجر خواهد شد».
هزینه‌های پرداختی از جیب مردم برای خدمات دندانپزشکی بسیار زیاد است
زالی هزینه‌های پرداختی از جیب مردم در حوزه دندانپزشکی را بسیار زیاد خواند و گفت: «حدود 95 تا 96 درصد پرداختی در حوزه دندانپزشکی توسط خود مردم صورت می‌گیرد، البته شاکله طرح تحول سلامت بر کاهش پرداختی‌ها از جیب مردم هدف‌گذاری شده است».
وی تاکید کرد: به دنبال اجرای طرح تحول در حوزه سلامت دهان و دندان، افزایش بضاعت دولت در عرصه سرمایه‌گذاری در بخش دندانپزشکی را شاهد خواهیم بود.
رییس کل سازمان نظام پزشکی، بهداشت دهان و دندان را بحث مغفول مانده ارائه خدمات در سال‌های گذشته خواند و گفت: «دندانپزشکان ما امروز در منطقه آسیای جنوب غربی حرف اول را می‌زنند و این امر کاملا مستند است، ایران اکنون در نقطه اوج خدمات دندانپزشکی قرار دارد و برای ارائه خدمات توریسم دندانپزشکی آمادگی کامل داریم».
زالی بر لزوم مشارکت سازمان‌های بیمه‌گر برای تامین خدمات دندانپزشکی تاکید کرد و گفت: «در سال‌های گذشته تقریبا کمترین میزان مشارکت بیمه‌ها در حفاظت‌های مالی خدمات دندانپزشکی را شاهد بوده‌ایم، در عین حال جامعه دندانپزشکی سوبسید پنهانی را طی سال‌های گذشته پرداخت کرده‌اند. برای ادامه این طرح مشارکت عملیاتی بیمه‌های پایه و تکمیلی لازم است».
عوارض شهرداری، چالش مالیاتی و مشکلات تعرفه‌ای از مسائل فراروی دندانپزشکان است
وی در ادامه صحبت‌هایش، رشته دندانپزشکی را رشته‌ای سخت و دارای صعوبت شغلی می‌داند و می‌افزاید: «در عین حال عوارض شهرداری، چالش‌های مالیاتی و مشکلات تعرفه‌ای نیز از مسائل فراروی دندانپزشکان است که لازم است با تعامل مجموعه‌های نظام سلامت این مشکلات برطرف شود».
رییس کل سازمان نظام پزشکی در پایان بر لزوم صیانت از منافع بخش خصوصی در برنامه‌های تحولی نظام سلامت تاکید کرد و گفت: در این برنامه تحولی نیز حقوق گروه‌ها و مطب‌های خصوصی دندانپزشکی در نظر گرفته می‌شود.
وزیر بهداشت: تمام دبستان‌ها تحت پوشش خدمات دندانپزشکی قرار می‌گیرند
قاضی زاده هاشمی معتقد است که اکنون خیلی زود است که از تحول در حوزه دندانپزشکی صحبت شود چرا که این کار موجب متوقع شدن مردم قبل از به نتیجه رسیدن این طرح در حوزه دهان و دندان می‌شود.
وزیر بهداشت می‌‌‌افزاید:« طبق اقدامات پیشگیرانه این وزارتخانه قرار است تا یک و نیم سال آینده تمام مقاطع دبستان کشور تحت پوشش خدمات دندانپزشکی قرار گیرند».
هاشمی به ساماندهی بازار تجهیزات و مواد دندانپزشکی نیز اشاره می‌کند و می‌گوید:« تاکنون خدمات دولتی در حوزه دندانپزشکی کمتر ارائه شده و برنامه داریم تمامی استان‌ها و در بیمارستان‌های تحت پوشش وزارت بهداشت طی سال آینده درمانگاه‌های دندانپزشکی دایر شود».
او می‌افزاید:« تاکنون 93 تا 95 درصد خدمات دندانپزشکی توسط بخش خصوصی ارائه می‌شد و شرایط به گونه‌ای بوده که نیاز به ساماندهی تدریجی ارائه خدمات دندانپزشکی توسط بخش دولتی تحت پوشش طرح تحول هستیم».
570 بیمارستان برای خدمات دندانپزشکی دایر می‌شوند
وزیر بهداشت از برپایی مراکز دانشگاهی دولتی و مراکز خدماتی دانشگاهی خبر داد و گفت: 570 بیمارستان و هزار کلینیک دایر می‌شود همچنین هزار کلینیک روستایی دندانپزشکی به ارائه خدمات دندانپزشکی که از بعدازظهر تا غروب به ارائه خدمات بهداشت دهان و دندان می‌پردازند بر پا خواهد شد.
قاضی زاده هاشمی ایجاد رقابت بین بخش دولتی و خصوصی و همچنین کمک بیمه‌ها را به پیشرفت هر چه بهتر و سریعتر طرح تحول در حوزه سلامت دهان بسیار موثر دانست.
راه اندازی بیمارستان های دندانپزشکی در کشور
محمد آقاجانی معاون درمان وزیر بهداشت در این حیطه به نقش دولت در قیمت‌گذاری لوازم دندانپزشکی اشاره می‌کند و می‌گوید:«بازار لوازم دندانپزشکی رها شده و این مساله تاثیر نامطلوبی روی قیمت تمام خدمات دندانپزشکی داشته به طوریکه 27 درصد هزینه‌های سلامت مردم مربوط به این خدمات است».
آقاجانی از راه اندازی بیمارستان های دندانپزشکی در کشور خبر داد و می‌افزاید:« در حال حاضر راه اندازی شش بیمارستان تخصصی دندانپزشکی در شش کلانشهر کشور در دستور کار قرار گرفته است».
خدمات ویژه دندانپزشکی به معلولان و بیماران روانی اختصاص یافت
معاون درمان دندانپزشکی به خدمات جدید دندانپزشکی به معلولان ذهنی و بیماران روانی اشاره کرد و می‌گوید:« مقرر شده برای ارائه خدمات به این افراد از متخصص بیهوشی استفاده شود؛ که البته اجرای این طرح‌ها به چند سال زمان و تامین منابع نیاز دارد».
از دیگر خدمات دندانپزشکی که در این طرح به آن اشاره شده است می‌توان به تاسیس بخش های دندانپزشکی در بیمارستان‌های وزارت بهداشت، تاسیس واحدهای دندانپزشکی در کلینیک‌های تخصصی، راه‌اندازی کلینیک‌های دندانپزشکی در مراکز استان‌ها، اصلاح تعرفه‌ای خدمات دندانپزشکی، استاندارد سازی و سطح بندی خدمات دندانپزشکی، اعتباربخشی مراکز دندانپزشکی و قیمت گذاری خدمات دندانپزشکی از این دست خدمات محسوب می‌شود.
نقش دولت در ارائه خدمات سلامت دهان و دندان
معاون وزیر بهداشت در ادامه به تشریح هشت نقش دولت در ارائه خدمات سلامت دهان و دندان پرداخت و گفت: «تدوین تعرفه خدمات دندانپزشکی یکی از این نقش‌ها است که در آن بسیار کوتاهی شده است؛ خدمات دندانپزشکی تعرفه ندارند یا اینکه تعرفه آنها مناسب نیست».
آقاجانی با اشاره به نقش دولت در قیمت گذاری لوازم دندانپزشکی افزود: «بازار لوازم دندانپزشکی رها شده و این مساله تاثیر نامطلوبی روی قیمت تمام خدمات دندانپزشکی داشته به طوریکه 27 درصد هزینه‌های سلامت مردم مربوط به این خدمات است».
معاون وزیر بهداشت می‌گوید:«سطح‌بندی خدمات دندانپزشکی نیز از سوی دولت صورت نگرفته و مشخص نیست که در هر نقطه کشور چه خدماتی، از سوی چه افرادی باید ارائه شود و حتی در این مورد برنامه ریزی هم نشده است».
استاندارد سازی یا بهبود خدمات دندانپزشکی
این مقام وزارت بهداشت با بیان اینکه استانداردسازی خدمات دندانپزشکی مهم است، می‌افزاید:« تاکنون گام منسجمی از سوی دولت در این زمینه برداشته نشده اما امسال پنج نوع موسسه از جمله دندانپزشکی ها قرار است به اعتباربخشی‌ها افزوده شوند».
معاون وزیر بهداشت به نقش دولت در تامین منابع ملی برای هزینه‌های درمان دندانپزشکی اشاره می‌کند و می‌‌گوید:«خیلی محدود به این مساله عمل شده است و حتی تعریف بسته بیمه های پایه در تامین هزینه های خدمات دهان و دندان کاملا مغفول مانده است».
این سخنان و وعده و وعیدها در حالی است که به قول وزیر بهداشت بسیاری از بیماری‌ها به دلیل عدم توجه به بهداشت دهان و دندان است و اگر بتوانیم از بسیاری ازاین عوامل جلوگیری کنیم نقش مفیدی در بهبود سیستم ایمنی بدن و در نهایت بهبود سیستم بهداشت دهان و دندان وزارت بهداشت خواهد شد.
/زینب دبیری/
 

تا کنون هیچ نظری برای این پست ثبت نشده

پاسخ خود را درج کنید