نگاهی به سرانه سلامت در گفت و گو با نمایندگان مجلس:این ره که می رویم به کجاست؟


 
در همین زمینه خضری نیز به این مساله اشاره کرده است و درباره سرانه درمان در کشور می‌گوید: «سرانه کشور ما یک دهم سرانه کشورهای همسایه مانند امارات است. و سهم سرانه سلامت از بودجه کشور حدود4 درصد است. اگر بخواهیم به میزان مطلوب برسد باید بالای 7یا 8 درصد باشد. یعنی دو برابر بودجه فعلی در این حوزه. ما نسبت به کشورهای توسعه یافته دنیا فاصله بسیاری داریم کما اینکه ما در اولویت بندی بودجه‌ای هم حوزه سلامت معمولا14، 16و 12 بوده است که به یمن دولت جدید به اولویت چهارم رسیده است.»
 
 
 

سمیه متقی


یکی از ایرادهای که همیشه بر نظام سلامت کشور ما گرفته می‌شود، سرانه سالیانه سلامت چه در بخش درمان و چه در بخش هزینه‌های پیش از درمان است. ما همیشه در مقایسه با کشور‌ها در جایگاهی قرارداریم که اگر نا‌امیدی بر روح و روان ما حاکم نشود، قطعا ناکارآمدی بودجه‌های تخصیص یافته به این حوزه برایمان اثبات می‌شود. چنانچه چندی پیش مسعود اسلامی دبیر انجمن آترواسکلروز ایران در گفت‌و‌گو با سپید به مقایسه‌ای میان سرانه سلامت در کشور ما با کشورهای دیگر پرداخته و گفته بود: «کل هزینه بهداشت در سال 93، چه بنا بر بودجه مصوب شده و چه بنابر آنچه از مردم گرفته می‌شود. حدود 60 هزار میلیارد تومان (20 میلیارد دلار) است. اگر این رقم را به 80میلیون ایرانی تقسیم کنیم، سرانه سلامت در سال93برای هر ایرانی حدود 250دلار خواهد شد. اما سرانه سلامت در کشورهای موفق در امر بهداشت و درمان حدود 4000دلار و در امریکا حدود8000دلار است. یعنی سرانه سلامت کشور ما نسبت به کشورهای اروپایی یک پانزدهم و نسبت به امریکا سی?ام است.» علاوه بر آن بهزاد رحمانی، رئیس هیئت مدیره انجمن جراحان عمومی نیز در گفت‌و‌گو با سپید درباره سرانه درمان در کشور با ناراحتی و افسوس گفته بود: «ما شاخصی به نام سرانه درمان داریم که برای هر ایرانی13هزار تومان در نظر گرفته است. این سرانه در دو سیستم بیمه‌ها و بخش دولت تقسیم می‌شود. همین سرانه در کانادا 13 هزار دلار و در امریکا16 هزار دلار است.» این اظهارات در هفته‌های اخیر چیزی جز بیان دوباره و چندباره این نگرانی در حوزه سلامت نیست. ما هر ساله با همین دغدغه مواجه هستیم و امیدواریم که بالاخره اولویت بندی‌ها به این نقطه برسد که در اعتباربخشی به حوزه بهداشت و درمان کسری‌ها رفع شود. اگر چه رسول خضری، عضو کمیسیون بهداشت در گفت‌و‌گو با سپید می‌گوید: «در بودجه بندی سال 93 توسط دولت تدبیر و امید، حوزه سلامت و تامین بودجه آن در رتبه چهارم قرار گرفته است.» اما همانطور که او در ادامه تاکید می‌کند: «بالا رفتن این اولویت بیش از اینکه نشان از افزایش اعتبارات و بودجه باشد، به دلیل تعدیل بودجه در سایر بخش‌ها بوده‌است.» اما علت این کمبود‌ها چه می‌تواند باشد و آیا تنها اولویت بندی نامناسب عامل این اتفاق است، سوالاتی است که همیشه مطرح بوده‌است. و این بار نمایندگان مجلس به این دغدغه‌ها پاسخ می‌دهند، مثلا حسینعلی شهریاری، رئیس کمیسیون بهداشت مجلس در گفت‌و‌گو با سپید، ابتدا در باره اظهارات برخی افراد گله می‌کند و می‌گوید: «این میزان نباید در اظهارات خلاف واقع بیان شود، چنین سرانه‌ای در کشور ما آن چنان پایین هست، که نیاز به اظهارات خلاف واقع نیست. برای اینکه سرانه سلامت را مشخص کنیم باید 30 هزار میلیارد را بر تعداد جمعیت تقسیم کرده و این میزان را به دست آوریم.» در همین زمینه خضری نیز به این مساله اشاره کرده است و درباره سرانه درمان در کشور می‌گوید: «سرانه کشور ما یک دهم سرانه کشورهای همسایه مانند امارات است. و سهم سرانه سلامت از بودجه کشور حدود4 درصد است. اگر بخواهیم به میزان مطلوب برسد باید بالای 7یا 8 درصد باشد. یعنی دو برابر بودجه فعلی در این حوزه. ما نسبت به کشورهای توسعه یافته دنیا فاصله بسیاری داریم کما اینکه ما در اولویت بندی بودجه‌ای هم حوزه سلامت معمولا14، 16و 12 بوده است که به یمن دولت جدید به اولویت چهارم رسیده است.» علاوه بر آن عبدالرضا مصری، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس در کفت و گو با سپید به چرایی و چگونگی پایین بودن سرانه درمان و سرانه سلامت اشاره می‌کند و می‌گوید: «برای درک موقعیت هر سرانه در کشور، باید مشخص شود که آن سرانه به چه پاسخگو خواهد بود. با همین نگاه سرانه سلامت باید پاسخگوی تعرفه‌ها باشد. به عبارتی باید تعرفه خدمات در کشور به گونه‌ای تعریف شود که بنابر میانگینی که به دست می‌آوریم، دریابیم در هر حوزه از مردم چقدر دریافت خواهد شد.»


وی در ادامه تاکید می‌کند: «برای این رویه دو سر وجود دارد، که اگر یکی از دو طرف باز باشد نمی‌توان طرف دیگر را کنترل کرد. مثلا اگر اعلام کنیم سرانه 1000 تومان است و شاهد آن باشیم که پزشکی خدمات را10000تومان، به بیمار می‌دهد، همین موجب ناکارآمدی و پاسخگو نبودن است.» مصری همچنین تصریح کرد: «مشکل ما سرانه‌ها نیست بلکه مشکل ما عدم رعایت تعرفه‌ها توسط کل نظام پزشکی در کشور است. تعرفه‌هایی که دولت تصویب می‌کند خود مراکز دولتی نیز رعایت نمی‌کنند. بنابراین اگر ما تمامی بودجه کشور را صرف درمان کنیم، باز هم نمی‌توانیم مشکلات درمانی را به طور کامل حل کنیم. که از طریق بودجه و اعتبارات در اختیار نهادهای گوناگون فعال در این حوزه قرار می‌گیرد.»

با توجه به سخنان این نمایندگان دو رویکرد برای بهبود اوضاع در حوزه سلامت کشور از سوی دست اندرکاران و سیاستمداران این حوزه مطرح می‌شود که می‌تواند از سوی نهادهای مختلف در پیش گرفته شود. یکی‌‌ همان است که پیش از آن نیز از سوی مسئولان وزارت بهداشت مطرح شده بود و شهریاری نیز به آن تاکید می‌کند: «با توجه به شرایطی که در سرانه سلامت و سرانه درمان برای هر فرد ایرانی داریم. طبیعتا بهترین راه این است که سرمایه گذاری‌ها در پیشگیری اتفاق بیفتد تا درمان.» او معتقد است بنا بر هزینه‌های سرسام آور حوزه درمان با توجه به بودجه‌ای که در اختیار بخش سلامت قرار گرفته نمی‌توان امیدی به حل مشکلات هزینه‌ای در بخش درمان داشته باشیم؛ و تنها راه پیشگیری و غربال‌گری است که باید وزارت بهداشت به آن وارد شود و پیش از اینکه افراد به بیماری‌های صعب العلاج مبتلا شوند از شیوع آن جلوگیری کنند.» و دیگری از سوی مصری برای حل این مشکل مطرح شد، چنانچه او می‌گوید: «باید در ابتدا بر اساس خدمت، تعرفه‌ها را مشخص کنیم. مثلا برای عمل قلب باز به همراه دست مزد پزشک، چقدر اعتبار نیاز است و بر اساس آن تعرفه را مشخص کنیم. هزینه‌ها را هم سراسری کنیم که امکان فرار نباشد. سپس با آمارگری با کمی افزایش و کاهش برای سالهای آینده و بودجه آن می‌توان برنامه ریزی کرد.» او البته تاکید می‌کند: «این‌ها زمانی جواب می‌دهد که پزشکان و مراکز درمانی متعهد به تعرفه‌ها باشند. چنانچه ما می‌بینیم از یک طرف دولت تعرفه را تصویب می‌کند، از طرف دیگر وارد بیمارستان دولتی می‌شوید و آن‌ها می‌گویند اینجا هزینه هیات امنایی است و ?? درصد به هزینه‌ها اضافه می‌شود. در چنین شرایطی سرانه‌هایی که برای آن تعرفه‌ها گرفته شده است بی‌اثر است.» اگرچه طرح این مسائل تا به مرحله اجرا رسیدن فاصله بسیار دارد اما ارائه آن تلاشی برای ارتقای کیفیت خدمات و تحقق هدف طرح تحول نظام سلامت در راستای عدالت اجتماعی است. امیدواریم شاهد این تحولات باشیم همانطور که خضری می‌گوید: «برنامه طرح تحول نظام سلامت که دکتر هاشمی آن را با شهامت آغاز کرد به گونه‌ای است که با منابع پایدار، گایدلاین‌ها و مدیریت مناسب می‌تواند ادامه یابد و با کمی بودجه بیشتر می‌توان امیدوار بود که نظام سلامت ما بهبود پیدا کند.»

تا کنون هیچ نظری برای این پست ثبت نشده

پاسخ خود را درج کنید